Γλυκερίνη & Βαρρόα

Όπως κάθε χρόνο, ήρθε και φέτος η εποχή για την αντιμετώπιση της Βαρρόα. Τα δύο προηγούμενα χρόνια είχα χρησιμοποιήσει το οξαλικό οξύ με αρκετά καλά, θεωρώ, αποτελέσματα. Πρόσφατα όμως διάβασα μια εναλλακτική μέθοδο της χρήσης οξαλικού με την προσθήκη γλυκερίνης και η οποία ανέφερε σημαντική αύξηση της αποτελεσματικότητας αφού ουσιαστικά έδινε μεγαλύτερο χρόνο δράσης και μεγαλύτερη ανοχή στην εξωτερική θερμοκρασία. Έτσι, αποφάσισα φέτος να ακολουθήσω αυτή τη μέθοδο.

Η προετοιμασία ξεκίνησε με το κόψιμο των ρολών Wetex σε λωρίδες.

Κάθε ρολό έδινε 24 λωρίδες (+3 με ενώσεις, από το τμήμα που έμενε).

Για τις 52+ λωρίδες που προήλθαν από τα 2 ρολά Wetex, έπρεπε να παρασκευαστεί ένα διάλυμα που να αποτελείτε από:

400 ml νερό

520 ml γλυκερίνη (ή περίπου 655 γραμμάρια, με ειδικό βάρος γλυκερίνης 1,265)

και 480 γραμμάρια οξαλικό οξύ.

Τα συστατικά αναμείχθηκαν σε γυάλινο δοχείο που στη συνέχεια τοποθετήθηκε σε μπεν μαρί.

Με τη θέρμανση, άρχισε η διάλυση την γλυκερίνης.
Οι οδηγίες παρασκευής του διαλύματος ήταν σαφείς ως προς μεγάλη προσοχή που πρέπει να δοθεί για την πλήρη διάλυση του οξαλικού οξέος καθότι αυτό είναι σημαντικός παράγοντας για την επιτυχία της θεραπείας.

Μετά από περίπου 50 λεπτά και με συχνή ανάδευση του διαλύματος, έγινε πλήρης διάλυση και το διάλυμα έγινε πλήρως διαυγές.

Εν τω μεταξύ, οι ταινίες είχαν τοποθετηθεί με τη σειρά σε δοχείο.

Μόλις ετοιμάστηκε το διάλυμα, και όσο ακόμη ήταν ζεστό, γέμισε το δοχείο με της ταινίες που αμέσως το απορρόφησαν σχεδόν όλο. Την επομένη (25/11), οι ταινίες τοποθετήθηκαν στα μελίσσια.

Στις 27/12, οι ταινίες αφαιρέθηκαν από τα μελίσσια αφού έκλεισαν μια περίοδο δράσης 32 ημερών.

Στη συνέχεια, τοποθετήθηκε τροφή και κηρόπανο, όπως κάθε χρόνο αυτή την εποχή, και μένει τώρα να δούμε με το ξεκίνημα αν θα υπάρξει σημαντική διαφορά στην ανάπτυξη.

Ολοκλήρωση 1ης θεραπείας

Μετά από δεκαπέντε μέρες, μετά και τη δεύτερη εφαρμογή του ApiGuard, ήρθε η ώρα να δούμε τι έχει γίνει τελικά. Έτσι το Σάββατο ξεκίνησε ο έλεγχος από το Νο 4, όπου είναι και το μεγάλο μου άγχος, κυρίως λόγω του συρρικνωμένου πληθυσμού του. Εξωτερικά υπήρχε ελάχιστη κίνηση στην είσοδο, κάτι που με προβλημάτισε. Ανοίγοντας όμως το καπάκι, μια ευχάριστη εικόνα αποκαλύφθηκε. Υπήρχε αρκετός πληθυσμός που κάλυπτε σχεδόν όλα τα πλαίσια. Τραβώντας ένα-δύο από τα πρώτα πλαίσια με μέλι, στο επόμενο φάνηκε αρκετός, γεμάτος, ομοιόμορφος γόνος. Μια γρήγορη εξέταση πάνω στις μέλισσες για βαρρόα, δεν έδειξε κάτι. Ούτε και μέλισσες με κομμένα φτερά. Ξανά κλείσιμο για να το αφήσουμε να δουλέψει ήσυχο. Το μελισσάκι έχει ανακάμψει.

Συνέχεια με το Νο5. Εξωτερικά φαίνεται πολύ ορεξάτο αφού εκτός από τις αρκετές πτήσεις, είναι τόσο προκομμένες που προπόλισαν ακόμη και το μικρό κενό ανάμεσα στην είσοδο και στη σανίδα προσγείωσης.


Δεν έμειναν όμως μόνο εκεί . Σχεδόν έκλεισαν με πρόπολη και τα μπροστινά φινιστρίνια στο καπάκι.


Εσωτερικά τώρα, η εικόνα πολύ καλή. Γόνος αρκετός, μέλια και γύρες στα λίγα πλαίσια που ανέβασα αλλά και εντοπισμός μιας μέλισσας με βαρρόα πάνω της. Όμως φάνηκε ότι στο σύντομο διάστημα το μελίσσι ενοχλήθηκε αρκετά και έτσι, αφού αφαιρέθηκαν 2-3 μικρές γλώσσες που είχαν χτίσει στο κενό διάστημα, το καπάκι έκλεισε και πάλι. Αν μη τι άλλο έδειξε ότι ξαναβρήκαν αρκετή διάθεση για δουλειά.

Στην επόμενη, στη Νο3, τα πράγματα ακόμη πιο έντονα. Σε διάστημα μόλις 2 εβδομάδων ξαναβρήκαν τη διάθεση να δουλέψουν με όρεξη λες και είναι άνοιξη.


Με βαριά καρδιά, αφαιρέθηκαν τα «αυθαίρετα» χτίσματα για να επιτρέψουν την συνέχιση της επιθεώρησης. Και εδώ, αρκετός, δραστήριος και ευέξαπτος πληθυσμός με αρκετό γόνο, γύρη και μέλια.

Αλλά και στην Νο2, μία από τα ίδια. Εδώ, στην επιπλέον κατασκευή, υπήρχε ένα τμήμα με γόνο, που με την μετακίνηση αποκόπηκε και έτσι αφαιρέθηκαν και τα υπόλοιπα τμήματα.


Η επίθεση βέβαια ανελέητη και μετά τις δυο γρήγορες σε πόδι και ώμο, επειγόντως κλείσιμο το καπάκι .

Όμως η έκπληξη ήταν στην Νο1 όπου τα δαιδαλώδη τμήματα κηρήθρας που χτίστηκαν, κάλυπταν σχεδόν όλο το κενό από την εξωτερική πλευρά του τελευταίου πλαισίου και όλο το διάστημα 3 πλαισίων μέχρι την απέναντι πλευρά της κυψέλης. (Δυστυχώς δεν υπάρχει φωτο). Πώς να το χαλάσεις αυτό το πράμα? Μετακινήθηκε ελάχιστα ώστε να δώσει χώρο σε ένα νέο άχτιστο πλαίσιο να χωρέσει και να τους δώσει χώρο να ξεδιπλώσουν το ταλέντο τους.

Σαν αρχάριος λοιπόν θα πρέπει να αξιολογήσω την πρώτη μου απόπειρα θεραπείας για το βαρρόα και την πρώτη ολοκληρωμένη χρήση του ApiGuard.
Βασικός παράγοντας ήταν η θερμοκρασία η οποία όλες αυτές τις μέρες ήταν μέσα στα ενδεικνυόμενα. Η συσκευασίες πάντως δεν είχαν αδειάσει εντελώς και έτσι παρέμειναν μέσα για ακόμη μια εβδομάδα. Με την παρατήρηση στα σώματα των μελισσών βρέθηκαν βαρρόα πάνω τους. Δεν ήταν βέβαια κάτι που φαινόταν αμέσως ή εύκολα, αλλά μετά από ολιγόλεπτη παρατήρηση, βρέθηκε μία τουλάχιστον σε κάθε κυψέλη. Τι μπορεί να σημαίνει αυτό? Στο γόνο που κόπηκε από τη Νο 2, έγινε δειγματοληπτικός έλεγχος. Πρώτα ανοίχτηκαν 10 συνεχόμενα κελιά, έπειτα 10 κελιά σε σχηματισμό ενός μικρού δίσκου και τέλος 10 διάσπαρτα, τυχαία, κελιά γόνου. Και στις τρεις περιπτώσεις, τα κελιά που περιείχαν βαρρόα ήταν 3 με 4 στα 10. Και αυτό τώρα, τι σημαίνει? Πάντως και τα κρούσματα με μέλισσες με κομμένα φτερά έχουν μειωθεί σημαντικά. Αυτή τη φορά υπήρχαν αρκετοί κηφήνες που είχαν εξοστρακιστεί από τις κυψέλες.
Και η αφαίρεση αυτών των τμημάτων κηρήθρας είναι σωστή ή όχι? Αντίστοιχα, η προσθήκη άχτιστων πλαισίων είναι κάτι που ενδείκνυται ή αντενδείκνυται αυτή την εποχή?

Πάντως η διάθεση των μελισσιών έχει αλλάξει εντελώς. Δεν ξέρω αν οφείλεται στη θυμόλη, στην ελάττωση των βαρρόα ή σε άλλους παράγοντες. Έχουν γίνει πιο δραστήρια, πιο κινητικά, χωρίς τη νωθρότητα που είχαν μετά τον τρύγο και πριν την έναρξη της θεραπείας. Έχουν γίνει όμως ευέξαπτα και επιθετικά, χαρακτηριστικά που δεν είχαν δείξει το προηγούμενο διάστημα, ούτε καν στον τρύγο. Η αύξηση του γόνου και του πληθυσμού είναι και αυτό κάτι που παρατηρείται επίσης καθώς και η αύξηση της παραγωγικότητας.
Δυστυχώς δεν είμαι σε θέση να κρίνω αν η θεραπεία απέδωσε ή όχι. Όμως εξετάζοντας τα μελισσάκια, ένιωσα μάλλον ευχαριστημένος από την «κλινική τους εικόνα» (που θα λέγαμε και με ιατρικούς όρους!).
Εκείνο που σχεδιάζω για την άμεση συνέχεια είναι η αλλαγή των πάτων με άλλους με σίτα που ετοιμάζω, ώστε να ξεκινήσω το δεύτερο στάδιο με την άχνη.
Αν συνεχίσει έτσι ο καιρός, δεν βλέπω να ξεγονιάζουν τα μελίσσια και θα πρέπει να λάβουμε τα μέτρα μας.

DWV - Deformed Wing Virus

Οι θερμοκρασίες αυτή την εποχή κυμαίνονται στην περιοχή από 15 έως 23 °C. Ιδανικές για την εφαρμογή θεραπείας για το βαρρόα και κυρίως με θυμόλη που χρειάζεται μεγαλύτερα διαστήματα για να είναι αποτελεσματική.
Λόγω της αντικειμενικής δυσκολίας που υπάρχει για καθημερινή τροφοδότηση σιροπιού με θυμόλη, είπαμε για φέτος να επιλέξουμε ένα έτοιμο σκεύασμα. Έτσι καταλήξαμε στο ApiGuard.


Η πρώτη εφαρμογή έγινε το προηγούμενο Σαββατοκύριακο και η δεύτερη(τελευταία) θα γίνει το επόμενο Σ/Κ. Ίσως χρειαστεί να γίνει και μια-δυό μέρες νωρίτερα μιας και η εξάτμιση του gel ήταν περισσότερο του μισού στο διάστημα μίας εβδομάδας.
Εκείνο όμως που με ανησύχησε και το προηγούμενο Σαββατοκύριακο αλλά και αυτό ήταν η παρουσία μερικών μελισσών (περίπου 5) οι οποίες απομακρυνόντουσαν από τις κυψέλες περπατώντας και είχαν σοβαρές βλάβες στα φτερά τους .


Στο βιβλίο «σύγχρονη μελισσοκομία» (σελ. 107) αναφέρεται σαν “Ο ιός που παραμορφώνει φτερά” ή “Deformed Wing Virus (DWV)”. Δεν ξέρω αν πρόκειται για το ίδιο πράμα αλλά μιας και δεν γνωρίζω παρόμοια περίπτωση εμφάνισης αντίστοιχων συμπτωμάτων , θεωρώ ότι είναι αυτό.
Σύμφωνα με το βιβλίο, η εμφάνισή του σχετίζεται με την έξαρση του βαρρόα στις κυψέλες. Ίσως τα επίπεδα του βαρρόα να είναι αρκετά υψηλά και ελπίζω με την θεραπεία να μειωθούν σημαντικά. Πάντως το γεγονός ότι οι κυψέλες είναι τοποθετημένες σε μια ανοικτή επίπεδη επιφάνεια (ταράτσα) μου έδωσε τη δυνατότητα εντοπισμού αυτού του φαινομένου μιας και μέσα στις κυψέλες δεν υπάρχουν αντίστοιχα τέτοια κρούσματα (ή τουλάχιστον δεν μπόρεσα να τα δω εγώ).
Εκείνο που είναι σίγουρο είναι ότι η αντιμετώπιση της βαρροάτωσης θα πρέπει να συνεχιστεί και μετά την ολοκλήρωση της εφαρμογής του ApiGuard.
Ίσως με κρυσταλλική θυμόλη σε διάλυμα ή μέσα στο ζαχαροζύμαρο (ειδικά αν στα μέσα Νοεμβρίου υπάρχει μια σημαντική πτώση της θερμοκρασίας) ή ίσως με κάποιο άλλο σκεύασμα.

Άτιμα τσιμπουράκια!

Επίσκεψη σήμερα στα μελισσάκια για να τσεκάρουμε τι γίνεται μετά τον τρύγο και να τα προετοιμάσουμε ώστε να αρχίσει η θεραπεία για το βαρρόα μιας και οι προβλέψεις για τον καιρό από την επόμενη εβδομάδα φαίνεται να είναι ευνοϊκές.
Αφαιρώντας τα κενά πλαίσια και αναδιατάσσοντας τα υπόλοιπα, κάπου στο πλάι στην Νο 2 εμφανίστηκε αυτό:


Ένα τεράστιο έντομο (αχερόντειο, νομίζω) το οποίο πέθανε μέσα στην κυψέλη και σε πολλά σημεία του οι μέλισσες το είχαν προπολίσει.


Αφού αφαιρέθηκαν τα κενά πλαίσια, τα άχτιστα, και σε κάποιες περιπτώσεις αυτά που δεν μπορούσαν να καλυφθούν από τον πληθυσμό έστω κι αν είχαν και ελάχιστο μέλι, οι κυψέλες έμειναν με, κατά μέσο όρο, επτά πλαίσια μέσα αλλά «σφιχτά». Η αναλογία πλαισίων γόνων-μελιού περίπου 50-50.
Εκτός από το Νο4, όπου η βασίλισσα συνεχίζει να έχει αραιές γέννες παρότι της είχες δοθεί ένα πλαίσιο με γόνο πριν 15 μέρες. Ο πληθυσμός ήταν και πάλι περιορισμένος. Ένα ακόμη πλαίσιο με γόνο μεταφέρθηκε στο Νο4 μέχρις ότου δούμε τι θα απογίνει με την παραφυάδα.
Επίσης, στο Νο5 εμφανίστηκε σε ένα από τα ακριανά πλαίσια, αρκετός κηφινογόνος. Η αλήθεια είναι ότι μου φάνηκε λίγο περίεργο αυτό. Τα υπόλοιπα πλαίσια του γόνου είναι φουλ «γαζωμένα» και μάλιστα η βασίλισσα έψαχνε κελί για να γεννήσει. (Λέτε να άκουσαν την πλαϊνή παραφυάδα να φτιάχνει βασίλισσα και να κατάλαβαν την ανάγκη για κηφήνες???)


Έτσι, τα μελισσάκια έμειναν έτοιμα για την έναρξη της θεραπείας από την επόμενη εβδομάδα.


Ανάμεσα στα πλαίσια που αφαιρέθηκαν, ήταν και αυτά που είχα τοποθετήσει λίγο πριν τις διακοπές και τα οποία είχαν σκοπό να κάνω μια πρώτη προσέγγιση για τον βιοτεχνικό έλεγχο του βαρρόα.


Σε αρκετά είχαν ξεκινήσει το χτίσιμο της κηρήθρας στο κάτω μέρος του πλαισίου. Και σε μερικά από αυτά είχαν ήδη τοποθετήσει και λίγο μέλι. Όμως σε ένα από αυτά είχαν κλείσει 2 κηφηνοκελιά.
Ευκαιρία για επεξεργασία και παρατήρηση!
Πήρα το πλαίσιο και άνοιξα με το βελονάκι πρώτα το ένα και μετά το άλλο κελί.


Οι νύμφες περίπου στη μέση αυτής της φάσης της ανάπτυξής τους.
Το πρώτο τσιμπουράκι έκανε την εμφάνισή του.
Αρκετά δραστήριο, άρχισε να τρέχει δεξιά κι αριστερά ψάχνοντας (λογικά) ένα νέο κελί γόνου για να χωθεί.


Αφού αφαίρεσα και τις 2 νύμφες, αποκαλύφθηκαν 4 βαρρόα από κάθε νύμφη (μάνα, υιός και 2 κόρες ???).


Σημασία έχει ότι αυτό το πλαίσιο έπρεπε να αφαιρεθεί άμεσα, οπωσδήποτε πριν βγουν οι κηφήνες, αφού αποτελούσε εστία μολύνσεως για την κυψέλη. Η τακτική αφαίρεση του κηφηνογόνου είναι η αυστηρότερη οδηγία για την επιτυχία της μεθόδου αφού η παράβλεψή της δεν την καθιστά απλώς αναποτελεσματική αλλά έχει και τα εκ διαμέτρου αντίθετα αποτελέσματα.
Κατά τη διάρκεια αυτής της παρατήρησης, προσπάθησα να την τραβήξω σε βίντεο. Με τη φωτογραφική μηχανή σαν βιντεοκάμερα (!) προσπάθησαν να καταγράψω, όσο αυτό ήταν δυνατόν, τα βαρρόα και τις κινήσεις τους. Το σχετικό βίντεο είναι αυτό:

Λίγο πριν τις διακοπές…

Μετά από αρκετό καιρό (ελέω επαγγελματικών υποχρεώσεων), έκανα μια ακόμη επίσκεψη στα μελισσάκια προχθές. Τις βρήκα ανυπόμονες να με περιμένουν μπροστά στην κυψέλη. Πολύ περισσότερο στην κυψέλη 1…


… αλλά και στις υπόλοιπες κυψέλες…


Όλο αυτό το διάστημα είχε συνεχιστεί κανονικά η εβδομαδιαία τροφοδότηση και σε συνδυασμό με τις ανθοφορίες που τρέχουν αυτή την εποχή (κυρίως του ευκαλύπτου) σε γενικές γραμμές δείχνουν ότι πάνε αρκετά καλά. Θα ήθελα βέβαια να είχαν μια καλύτερη ανάπτυξη από πλευράς πληθυσμού αλλά, φαίνεται ότι ενστικτωδώς είναι προσανατολισμένες στην συλλογή και αποθήκευση μελιού αυτή την εποχή.
Παράλληλα, από καιρό είχα ετοιμάσει κάποια πλαίσια για βιοτεχνική καταπολέμηση της βαρρόα σύμφωνα με το άρθρο των Γ. Γκόρα και Ειρ. Ρούτερ, «Η μάχη με τη βαρρόα. Βιοτεχνικές μέθοδοι: Ένα – δύο χτυπήματα εναντίον της βαρρόα» (Μέρος 1ο) – {Μελισσοκομική Επιθεώρηση, έτος 22 , τεύχος 3, σελ. 158}.


Ίσως ήταν λίγο εκτός εποχής αλλά, βρήκα την ευκαιρία και πέρασα σε μερικά τα απαραίτητα τμήματα κηρηθρόφυλλου και στην συνέχεια τοποθέτησα μερικά από αυτά τα πλαίσια, σε διάφορες κυψέλες για χάριν πειραματισμού.


Θα δούμε στην συνέχεια τι εξέλιξη θα έχουν.

Λογικά ήταν μια από τις τελευταίες, αν όχι η τελευταία, πιο λεπτομερής θα έλεγα επίσκεψη στα μελίσσια πριν τις διακοπές. Από το ερχόμενο Σαββατοκύριακο ξεκινά η πολυπόθητη καλοκαιρινή άδεια και όποια τυχόν επίσκεψη προκύψει, θα είναι σύντομη και με κύριο σκοπό να τσεκάρω ότι όλα είναι εντάξει. Μετά τον Δεκαπενταύγουστο θα επανέλθουμε και πάλι σε κανονικού ρυθμούς, καλά να ‘μαστε!

Θέλω να ευχηθώ σε όλους Καλές Διακοπές & καλή ξεκούραση και όσοι βρίσκονται στη διαδικασία, καλούς τρύγους και πολλά & καλά μέλια!!!

Παράσιτο Βαρρόα (τελ.)

Τρίτο και τελευταίο post σχετικά με το άρθρο για το Παράσιτο Βαρρόα. Εδώ μπορείτε να βρείτε το ελληνικό και αγγλικό κείμενο. Θα ήθελα να κάνω μια επισήμανση, την οποία παρέλειψα και στο προηγούμενο post. Το άρθρο είναι γραμμένο από Γερμανούς επιστήμονες και μέσω του περιοδικού απευθύνεται στο αμερικανικό κοινό. Οπότε είναι εύλογη κάθε αναφορά και συσχετισμός που γίνεται ανάμεσα στις δυο χώρες (κλίμα, εξοπλισμός, νομοθεσία, κα), αλλά για τα Ελληνικά δεδομένα θα πρέπει να έχουμε στο νου μας τις ανάλογες αντιστοιχίες.

Σίγουρα πρόκειται για ένα τεράστιο κεφάλαιο της μελισσοκομίας ότι αφορά το βαρρόα. Πρόθεσή μου είναι να επανέλθω με κάποια ακόμα στοιχεία, θεραπείες και τεχνικές που μαζεύω και θα τα παρουσιάσω, πάντα σε θεωρητικό επίπεδο αφού πρακτικά δεν έχω ακόμα κάποια σχετική εμπειρία.

Παράσιτο Βαρρόα (συν.)

Σε συνέχεια του προηγούμενου post σχετικά με το Παράσιτο Βαρρόα και μετά το «ανέβασμα» από τον BeeHappy και των υπολοίπων δύο μερών του άρθρου, έκανα μια προσπάθεια να μεταφράσω το 2ο μέρος.
Η αλήθεια είναι ότι συνάντησα κάποια δυσκολία στις διαδικασίες των βιοτεχνικών μεθόδων που περιγράφονται στο άρθρο και, λόγω απειρίας, η απόδοσή τους στα ελληνικά φαίνεται να έχει μια ελαφρά αστοχία. Πιο συγκεκριμένα, στην περιγραφή των κινητών τμημάτων της κυψέλης και πως αυτά λειτουργούν κατά την μέτρηση των νεκρών ακάρεων καθώς επίσης και στην 3η μέθοδο δημιουργίας νεαρού σμήνους/παραφυάδας για την οποία δεν γνωρίζω αν υπάρχει συγκεκριμένη ονομασία στα ελληνικά και έτσι αυθαίρετα την ονόμασα «κοπάδιασμα». Σε κάθε περίπτωση οι όποιες παρατηρήσεις & σχόλια είναι ευπρόσδεκτα.
Και πάλι, μαζί με το ελληνικό ανεβάζω και το αγγλικό, ζητώντας συγνώμη για τα για τυχόν λάθη & τις αποτυχημένες αποδόσεις.

Παράσιτο Βαρρόα

Με αφορμή το post του BeeHappy με το ίδιο θέμα (Παράσιτο Βαρρόα) και την ανάρτηση του πρώτου μέρους του άρθρου στο American Bee Journal, είπα να κάνω μια προσπάθεια να το μεταγλωττίσω.
Να ζητήσω συγνώμη προκαταβολικά για τυχόν λάθη & αποτυχημένες αποδόσεις. Γι’ αυτό, εκτός από το αρχείο στα ελληνικά, αναρτώ μαζί και το αγγλικό. Οι εικόνες έχουν υποστεί μια ελαφρά αλλοίωση, γι’ αυτό προτιμήστε του αγγλικού αρχείου.

ΥΓ: Το κείμενο μου είναι σε Word και αν κάποιος το χρειάζεται μπορεί να μου στείλει email για να του το στείλω.